Högskolan Dalarna (Sweden) - Institute of Political Science

 

Dalapop är populärmusik från Dalarna. Vi hjälper dig att lyckas! 

Centrum för klinisk forskning

 

 

Waan idin salaamnay!

Waxaan samaynaynaa daraasad ku saabsan sida dadka soo galootiga ah ee ku nool Iswiidhan ay u heli karaan adeegyada daryeelka caafimaadka aasaasiga ah (vårdcentral). Waxaan jeclaan lahayn inaad daraasaddan ka qaybqaadato adigoo ka jawaabaya su'aalaha Sahanka ama foomka. 

Dadka soo galootiga ah waxaa loola jeedaa dadka ka soo guuray dalal kale ee yimid Iswiidhan. Waxaa ka mid ah dadka u yimid shaqo ama waxbarasho, dadka u yimid inay la midoobaan qoysaskooda, dadka hadda magangelyo doon ah iyo kuwii hore u codsaday magangelyo, qaxootiga, iyo dadka aan haysan sharci u oggolaanaya inay Iswiidhan joogaan (dadka loo yaqaan papperslösa oo ah dad aan warqad sharci haysan).

Ujeeddada daraasadda waa inaan kordhinno aqoontayada ku saabsan sida adeegyada daryeelka caafimaadka aasaasiga ah ay ugu diyaarsan yihiin inay siiyaan cidkasta, oo ay ku jiraan dadka soo galootiga ah, uu si sinnaan ku dhisan u heli karo daryeel caafimaad: Information till forskningspersoner

Waad ka qaybqaadan kartaa daraasadda haddii aad:

  • Jirto 18 sano ama aad ka weyn tahay
  • Ku dhalatay dal ka baxsan Iswiidhan, Iswiidhana u timid inaad halkan degto
  • Khibrad u leedahay inaad daryeel caafimaad ka raadsatay ama isku dayday inaad ka raadsato xarunta caafimaadka (vårdcentral) ee Iswiidhan. 

Waxaad buuxin doontaa foom su'aalo ah oo ay ku jiraan su'aalo jawaabahooda aad ka dooraneyso, iyo su'aalo furan oo aad adiga ku qoreyso jawaabaha.

Buuxinta foomku waxay qaadanaysaa qiyaastii 10–20 daqiiqo haddii aad adigu akhrisaneyso oo buuxbuuxineyso. Laakiin haddii lagu aqrinayo ama laguu turjumayo waxeey qaadaneysaa ilaa 45 daqiiqo.

 

Ka qaybqaadashada daraasaddan waa ikhtiyaari. Waxaad xaq u leedahay inaad joojiso daraasadda wakhti kasta oo aad rabto.

Jawaabahaaga waxaa loo ururinayaa si qarsoodi ah. Lama ururinayo wax macluumaad ah oo lagu aqoonsan karo qofka aad tahay. 

Maadaama jawaabahaagu yihiin kuwo aan lagu aqoonsan karin, lama beddeli karo lamana tirtiri karo marka aad foomka soo gudbiso.

Markaad buuxiso oo aad soo gudbiso foomka su'aalaha, waxay muujinaysaa inaad oggolaatay ka qaybqaadashada daraasaddan.

La xiriir

Haddii aad qabto wax su'aalo ah oo ku saabsan daraasadda, waad nala soo xiriiri kartaa: 

 

Mas’uulka mashruuca cilmibaarista

Fatumo Osman, Professor vårdvetenskap inriktning migration och jämlik vård 

Högskolan Dalarna, 791 88 Falun. E-post: fos@du.se Telefon: 023-77 82 20

 

Xubanaha kale ee mashruuca

  1. Junia Joffer (Doktor i folkhälsovetenskap, Region Dalarna), junia.joffer@regiondalarna.se
  2. Sarah Hamed (Doktor i sociologi, Kings College London; anknuten till Högskolan Dalarna), sarah.hamed@kcl.ac.uk
  3. Chenai Rücker (Doktorand: Centrum för Klinisk Forskning Region Dalarna/ Högskolan Dalarna), scm@du.se
Ma jiraa qof kaa caawin doona buuxinta foomkan?
Yaa kaa caawin doona?
Macluumaad ku socda qofka ku caawinaya

Waad ku mahadsan tahay caawinaadaada

-  Su'aalaha iyo jawaabaha laga dooranaayo u akhri qofka sida ay u qoran yihiin, adigoon wax ka beddelin.

-  Haddii loo baahdo, u sharax erayada uusan fahmin.

-  Ku dhiirrigeli qofka inuu bixiyo jawaabihiisa isaga.

-  Ha u soo jeedin jawaabo, hana isku dayin inaad saameyn ku yeelato jawaabaha uu qofku bixinayo.

-  Tixgeli oo ha gudbin macluumaadka uu kula wadaagayo.

-  Haddii aad qofka u qorayso jawaabihiisa, hubi in waxa aad qorayso ay si sax ah uga tarjumayaan fikradihiisa iyo jawaabihiisa

SAHAN (Su’aalo cilmibaaris)

Macluumaad muhiim ah: Maadaama sahankani yahay mid aan magacaaga lagu aqoonsanayn, jawaabahaaga lama kaydin doono ilaa aad gujiso batoonka “Dir” (Skicka) ee ku yaala dhammaadka sahanka.

 

Haddii aad xirto bogga internetka ama aad ka baxdo sahanka ka hor inta aadan dirin jawaabahaaga, jawaabahaagu way lumi doonaan.

SU’AALO KU SAABSAN MACLUUMAAD GUUD
1.
Imisaad jirtaa? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose 
2.
Wadankeed ku dhalatay? 
3.
Wadankee ayeey hooyadaa ku dhalatay? Skriv "Ma ogi " om du inte vet.
4.
Wadankee ayuu aabahaa ku dhashay? Skriv "Ma ogi " om du inte vet.
5.
Sanadkee ayaad timid Iswiidhan? 
6.
Sababtee ayaad Iswiidhan u timi? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose 
7.
Waa maxay nooca sharciga degenaanshaha aad haysato? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose 
8.
Waa maxay luqadaada hooyo? Waad qori kartaa wax ka badan hal luqad.
9.
Ma waxaad u baahan tahay tarjumaan markaad la xiriireyso shaqaalaha ama gobaha caafimaadka? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
10.
Waa maxay jinsigaaga? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
11.
Gobalkee ayaad Iswiidhan ka degan tahay?
12.
Ilaa heerkee ayaad waxbarashada ka gaartay? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
13.
12-kii bilood ee la soo dhaafay, ma kugu adkaatay inaad iska bixiso kharashaadka nolosha ee joogtada ah, sida cuntada, kirada guriga, biilasha iyo wixii la mid ah?
14.
Adiga ama dadka kula nool guriga, ma awoodi kartaan inaad hal bil gudaheed ku bixisaan kharash lama filaan ah oo dhan 15 000 karoon, adigoon lacag amaahan ama cid kale caawimaad weydiisan?
15.
Waa maxay shaqada ama hawsha ugu weyn ee aad hadda qabato? Fadlan hal doorasho oo keliya calaamadee. Haddii dhowr doorasho ay kugu habboon yihiin, dooro tan sida ugu fiican u tilmaamaysa xaaladdaada hadda.
Si aad u muujiso inaad si taxaddar leh u akhrinayso su'aalaha, fadlan jawaabtaan “Mar walba” dooro.
SU’AALO KU SAABSAN CAAFIMAADKA
16.
Guud ahaan, sidee ayaad u qiimayn lahayd caafimaadkaaga? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose.
17.
Ma qabtaa mid ama dhowr ka mid ah cudurradan, xanuunnadan ama dhibaatooyinkan caafimaad ee muddada dheer socda? ? Fadlan calaamadee dhammaan jawaabaha kugu habboon
18.
Ma laguu sheegay ama lagaa helay cudurrada ama dhibaatooyinka caafimaad ee aad kor ku xustay, kadib markii lagu baaray?
19.
Dib u xasuuso 12-kii bilood ee la soo dhaafay. Shaqaalaha caafimaadka ee aad kala kulantay caafimaad daradaada ama cudurkaaga, ma sameeyeen waxyaabahan soo socda...
 HaaMaya
a.    … ma kaala hadleen yoolalkaaga iyo waxyaabaha kuugu muhiimsan ee la xiriira xaaladdaada caafimaad?
b.    … ma kaala hadleen fursadaha kala duwan ee daaweynta aad heli karto?
c.    … maku siiyeen qorshe qoran oo kaa caawinaya inaad adiga daryeesho caafimaadkaaga? 
d.    … makuu sharxeen tallaabooyinka xiga ee daryeelka caafimaadkaaga iyo daaweyntaada?
20.
Guud ahaan, ma dareemaysaa in shaqaalaha caafimaadku ay ku siiyeen taageero kugu filan si aad ula tacaasho dhibaatooyinkaaga caafimaad?
SU’AALO KU SAABSAN ADEEGYADA CAAFIMAADKA
21.
Marka aad guud ahaan ka fikirto helitaanka adeegyada caafimaadka, intee ayay kugu adkayd ama kuugu fududayd inaad hesho daryeelkii caafimaad ee aad u baahnayd 12-kii bilood ee la soo dhaafay? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
22.
12-kii bilood ee la soo dhaafay, ma dhacday inaad dareentay inaad u baahan tahay daryeel caafimaad, laakiin aad iska deysay inaad raadsato?
23.
Maxay ahayd sababta aadan u raadsan daryeel caafimaad, adigoo weliba u baahnaa? Waxaad calaamadayn kartaa dhowr jawaab
24.
12-kii bilood ee lasoo dhaafay, imisa jeer ayaad la xiriirtay adeegyada daryeelka caafimaadka aasaasiga ah (primärvården).?
(Tusaale ahaan inaad booqatay xarunta caafimaad (vårdcentral), inaad shaqaalaha caafimaadka kula hadashay muuqaal video ah, ama inaad taleefan lagugu siiyay talo caafimaad) Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
25.
Ma leedahay dhakhtar aad caadi ahaan u tagto marka aad u baahan tahay daryeel caafimaad? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
26.
Ma jirtaa xarun caafimaad (vårdcentral) ama goob kale oo daryeel caafimaad oo aad caadi ahaan u tagto (ama aad ku xiran tahay) si aad uga hesho inta badan daryeelka caafimaad ee aad u baahan tahay? Ha ku darin qaybta gargaarka degdegga ah ee isbitaalka (akutmottagning).
27.
Marka aad la xiriirto xarunta caafimaadka (vårdcentral) waqtiyada caadiga uu furan yahay, intee jeer ayaad jawaab heshaa isla maalintaas? Waxaad xarunta caafimaadka kula xiriiri kartaa telefoon ama adeegyada internetka (digital). Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
28.
Internet maku haysataa taleefankaaga, kombiyuutarka ama taableetka (surfplatta)?
29.
Ma isticmaashaa aqoonsi elektaroonig ah (digital), sida BankID ama Freja eID, si aad u isticmaasho adeegyada internetka ee Iswiidhan?
30.
12-kii bilood ee la soo dhaafay, ma isticmaashay BankID ama Freja eID si aad u gasho 1177 (bogga internetka ama app-ka) si aad u samayso waxyaabahan soo socda…
 HaaMaya
a.    … Inaad xarunta caafimaadka (vårdcentral) kala xiriirto su'aalo ama walaacyo ku saabsan caafimaadkaaga 
b.    … Inaad codsato in laguu cusboonaysiiyo daawadaada (recept) ee xarunta caafimaadka 
c.    … Inaad codsato in balan xarunta caafimaadka laguu sameeyo 
d.    … Inaad akhriso diiwaankaaga caafimaad (journal) ama aad fiiriso/eegto natiijooyinka baaritaannadaada 
31.
Intee jeer ayuu dhakhtarkaaga ama qof ka tirsan shaqaalaha xarunta caafimaadka (vårdcentral) kaa caawiyaa isku dubbaridka ama qorshaynta daryeelka caafimaad ee aad ka hesho dhakhaatiirta iyo xarumaha kale ee caafimaadka?
(Isku dubbaridka daryeelka caafimaadka waxaa tusaale ahaan ka mid noqon kara in lagaa caawiyo qabsashada balamaha, in lala socdo inaad hesho daryeelka lagula taliyay, iyo in la hubiyo in shaqaalaha kale ee caafimaadku ay heli karaan macluumaadka muhiimka ah ee ku saabsan caafimaadkaaga) Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
32.
Marka aad u baahan tahay daryeel caafimaad ama daaweyn, intee jeer ayuu dhakhtarkaaga ama shaqaalaha caafimaadku sameeyaa waxyaabahan soo socda...
 MarwalbaInta badanMararka qaarkoodMarar dhif ama marnaba
a.    … Ma yaqaannaan macluumaadka muhiimka ah ee ku saabsan taariikhdaada caafimaad iyo cudurradii aad horay u qabtay?
b.    … Maku siiyaan waqti kugu filan?
c.    … Makaa qayb geliyaan go'aannada ku saabsan daryeelkaaga caafimaad iyo daaweyntaada, ilaa heerka aad adigu rabto?
d.   … Makuu sharxaan arrimahaaga caafimaadka si fudud oo aad u fahmi karto?
33.
Ma ku raacsan tahay weedhahan soo socda ee ku saabsan: macluumaadka ama warbixinta adeegyada daryeelka caafimaadka waa:
 HaaMayaMa hubo 
a.    Mid si fudud loo heli karo 
b.    Mid ay si fudud u heli karaan dadka aan u dhalan Iswiishan ama dadka ku hadla luqad aan ahayn af-Iswiidhishka
c.    Mid si fudud loo fahmi karo
d.    Mid waxtar leh 
e.    Mid si cad u sheegaya kharashaadka uu bukaanku isagu bixinayo 
34.
Sidee ayay u fududahay ama u adag tahay inaad hesho daryeel caafimaad fiidkii, maalmaha fasaxa todobaadlaha ama maalmaha ciidaha, adigoon tagin qaybta gargaarka degdegga ah ee isbitaalka (akutmottagning)? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
35.
Markii ugu dambaysay ee aad xanuunsatay ama aad u baahnayd daryeel caafimaad, intee in le'eg ayay kugu qaadatay inaad balan ka hesho dhakhtar ama kalkaaliye caafimaad oo ka tirsan xaruntaada caafimaadka (vårdcentral), adigoon tagin qaybta gargaarka degdegga ah (akutmottagning)?
(Balanta dhakhtarka ama kalkaaliyaha caafimaadku waxay noqon kartaa booqasho aad xarunta ku tagto, wada hadal telefoon ama muuqaal video ah). Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
36.
Weligaa ma kugu dhacday in balan caafimaad oo hore laguugu qorsheeyay dib loo dhigo ama uu dib u dhac ku yimaado sababtoo ah turjubaan lama helin?
37.
12-kii bilood ee la soo dhaafay, ma dhacday inaad iska deysay inaad raadsato daryeel caafimaad sababtoo ah kharashkiisu aad ayuu u badnaa? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
38.
12-kii bilood ee la soo dhaafay, ma dhacday inaad iska deysay inaad gadato/iibsato daawo sababtoo ah qiimaheedu aad ayuu u badnaa? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
39.
12-kii bilood ee la soo dhaafay, ma dhacday inaad iska deysayinaad inaad raadsato daryeel caafimaad sababtoo ah waxaad lumin lahayd lacag ama mushaharkaagu wuu kaa go’i lahaa haddii aad fasax ka qaadato shaqada ama iskoolka? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
40.
Qiyaasta Takoorka ee Goobaha Daryeelka Caafimaadka (Discrimination Scale in Medical Settings - DMS Scale)
Marka aad la xiriirtay adeegyada daryeelka caafimaadka, ma kugu dhaceen waxyaabahan soo socda sababo la xiriira asalkaaga ama qowmiyadaada?
 MarnabaMarar dhifMararka qaarkoodInta badanMarwalba
a.    In laguula dhaqmay si naxariis daro ah sida dadka kale aan loola dhaqmin
b.    In laguula dhaqmay ixtiraam daro, oo aan dadka kale loola dhaqmin 
c.   Inaad dareentay in lagu siiyay adeeg ka liita midka dadka kale la siiyo
d.    In shaqaalaha caafimaadku kula dhaqmeen sidii inay u malaynayaan inaadan lahayn caqli 
e.    In shaqaalaha caafimaadku ay kula dhaqmeen sidii inay kaa baqayaan oo kale 
f.    In shaqaalaha caafimaadku ay kula dhaqmeen sidii inay isu arkaan inay kaa fiican yihiin
g.    Inaad dareentay in shaqaalaha caafimaadku aysan dhegaysanayn waxa aad sheegayso
41.
Marka aad tagtay goobaha daryeelka caafimaadka, weligaa ma dhacday in si caddaalad daro ah laguula dhaqmo ama aad dareento in dhibaatooyinkaaga caafimaad aan si dhab ah loo qaadan, sababo la xiriira mid ka mid ah waxyaabahan soo socda: (Fadlan calaamadee dhammaan jawaabaha kugu habboon. Waxaad dooran kartaa in ka badan hal jawaab) 
42.
Sidee ayaad u aragtay sida ay kuula dhaqmeen shaqaalaha caafimaadka ee xarunta caafimaadka (vårdcentral)?
(Shaqaalaha caafimaadka waxaa loola jeedaa dhakhaatiirta, kalkaaliyayaasha caafimaadka, umulisooyinka, daaweeyayaasha jimicsiga (fysioterapeuter), dhakhaatiirta cilmi nafsiga (psykologer), la-taliyayaasha arrimaha bulshada (kuratorer), kalkaaliye-ku-xigeennada (undersköterskor) iyo xoghayayaasha caafimaadka ee ka shaqeeya xarunta caafimaadka)
43.
Maxay kula tahay inay yihiin caqabadaha ugu waaweyn ee kaa hor istaaga inaad ka hesho xarunta caafimaadka (vårdcentral) daryeelka caafimaad ee aad u baahan tahay?
44.
Maxaa la samayn karaa si laguugu fududeeyo inaad ka hesho xarunta caafimaadka (vårdcentral) daryeelka caafimaad ee aad u baahan tahay?
45.
 Waa sidee qibradaada ku saabsan isticmaalka turjubaanka marka aad booqato goobaha daryeelka caafimaadka?
46.
Waxyaabo kale manooga sheegi kartaa qibradahaaga ku saabsan helitaanka daryeelka caafimaadka ee xarumaha caafimaadka (vårdcentraler) ee Iswiidhan?
47.
Sidee ayeey muhiim kuugu tahay inaad internetka ka heli karto macluumaad ku saabsan caafimaadka? Fadlan hal ka dooro jawaabaha hoose
Qaaradee ayaad ku dhalatay?